Tarihi yarımadada, Fener’le Ayvansaray arasında yer alır. Haliç kıyısıyla sahil surlarının arkasından iç kısımlara doğru Eğrikapı yönünde yükselen bölgede kuruludur.
Bir bölümü Haliç kıyısına uzanan semtin, sur duvarları dışında kalan kesimleri Ayvansaray Caddesi, Dubek Caddesi ve Demirhisar Caddesi çevresinde gelişmiştir. Günümüzde çok azı kalabilmiş sur duvarlarının ardında ise üç ana bölge yer almaktadır. Bunlar: Ayvansaray’ın üst kısmındaki tepenin etekleri, tepenin üst kesimleri ve Tekfur Sarayı-Eğrikapı yakınlarındaki bölgelerdir.

Balat İsmi

Semt adını, Rumca “saray” anlamına gelen ”palatiyon”dan  almıştır. Fetihten hemen sonra burası için Türkler tarafından  söylenen  “Balat Kapusu”nun da, bu  sözden  geldiği düşünülmektedir. Diğer bazı kaynaklarda, Balatkapı’nın 1453′ten önceki adının “Vasiliki Pili” olduğu, bunun “hünkar kapısı” anlamına geldiği ve Blahernai Sarayı’na denizyoluyla gelen imparatorların bu kapıdan geçtikleri yazılıdır.