“Mekteb-i Sultani”, “Galata Sarayı Mekteb-i Sultanisi”, “Umim-i İdadi” ilk adlarıdır. “Galatasaray Mektebi” de denmiştir. 1 Eylül 1868’de İstanbul’da öğretime açılan ve Tazminat eğitiminin simgesi sayılan Türkçe ve Fransızca programlı okul, Osmanlı’nın yenileşme çerçevesinde oluşturulan eğitim politikasını yansıtır.

Temelinde padişahın iç oğlanları eğitmek için  burada yaptırttığı Galata Sarayı Ocağı’nın bulunduğu bu mektebin açılışında 1867’de Avrupa’ya geziye çıkan Sultan Abdülaziz ile dönemin sadrazamı Ali Paşa, Hariciye Nazırı Keçecizade Fuad Paşa ve Maarif Nazırı Saffet Paşa’nın, İstanbul’daki Fransa Büyükelçisi M. Bourée’nin çabaları hayli etkili olmuştur. 1 Eylül 1868 yılında Sultan Abdülaziz tarafından kurulan Mekteb-i Sultani, ilk kuruluş sebebine yakın bir sebeple, yine devletin önemli kademelerindeki eğitimli eleman açığını kapamak amacıyla hizmete başlar. 1800′ler Osmanlı’nın Batı karşısında güç kaybetmeye başladığı yıllardır. Bunun neticesinde devleti yenilemek üzere önce Tanzimat Fermanı (1839), ardından Islahat Fermanı (1856) ilan edilir. Ancak, istenen kapsamda geliştirilecek, Batılılaşma hareketinin esaslarını uygulayacak kadrolara gereksinim vardır. İşte bu kadroların kaynağı ise yeni düzenlemesiyle, Türkçe ve Fransızca eğitim veren Mekteb-i Sultani’dir.

1885’ten itibaren Fransa’dan atanan okul müdürünün tavsiyelerinin de etkisiyle, öğrencilere Fransız kültürünü sevdirmek amacıyla en erken 9, en geç 12 yaşındaki çocukların kabul edildiği okulda, dil durumlarına göre Türkçe ya da Fransızca hazırlık sınıfı açılır, daha sonra bu doğrultuda Türkçe programdan mezun olanlara “ehliyetname”,  Türkçe-Fransızca programından mezun olanlara ise “şahadetname” verilmeye başlanır. 1924’te Galatasaray Lisesi adını alan lise o günden beri Türkçe-Fransızca eğitim veren özel programlı, özel statülü bir lise olarak eğitimini bu adla sürdürmektedir. Lise günümüzde Anadolu Lisesi statüsünde eğitim veren bir lise olarak kabul edilmektedir.