Main image
14th Haziran
2008
written by admin

Edirne Kapısı yakınında Bizans su hazne­si ile kuzeyde Kasım Ağa Mescidi ara­sında eski bir Bizans su sarnıcı bulunur. “Aetios Sarnıcı” olarak kabul edilen ve Çukurbostan’ın kuzeyinde olan bu kapalı sarnıcın, aynı bölgede olduğu bilinen “Bü­yük Petra Manastırı”na ait olduğu sanılır.

Türk döneminde bir ara “Cin Ali Köş­kü Mahzeni” olarak adlandırılan sarnıç, 1546 tarihli İstanbul Vakıfları Tahrir Defteri’ne göre, komşusu olan  Kasım Ağa Mescidi’nin evkafı arasın­da anılır.

Semavi Eyice sarnıç hakkında şunları söylemektedir:

“İstanbul’un eski Bizans su tesislerine dair etraflı bir inceleme yapan Ph. Forchheimer ile J. Strzygowski’nin 1892′deki araştırmaları sırasında, bu sarnıcın Ermeni iplik bükücüler tarafından atölye olarak kul­lanıldığına işaret edilmiştir. 1919′da Salmatomruk Mahallesi’ni kül eden büyük yangında bütün çevresi ile tahribe uğrayan sarnıç, uzun yıllar sahipsiz bir harabe halinde kalmış ve burada 1950′den sonra yeniden yapılaşma başladığın­da, kubbeleri delinerek çevrenin çöplüğü haline getirilmiştir, içine çocukların düş­tüğü yolundaki şikayetler üzerine de, top­rak ve çöp doldurularak bütünüyle yok edilmiştir. Bugün Karagümrük Sarnıcı’ndan görülebilir hiçbir şey yoktur.

Sarnıç, dikdörtgen planlı içten 17.20x 29 m ölçüsünde bir tesis idi. Her bir dizide yedi destekten dört sıra halinde 28 sütun, kemerleri ve bunların üstlerindeki kırk tuğla kubbeyi taşıyordu.

Karagümrük Sarnıcı’nın İstanbul arke­olojisi bakımından en ilgi çekici tarafı, içinde destekleyici olarak kullanılan mal­zemenin çeşitliliği idi. Burada daha eski yapılardan devşirilmiş, değişik boylarda­ki sütunlar kullanılmış ve bunlara yine devşirme değişik sütun başlıkları konul­muştur. Sütun gövdelerinin boylarının ye­terli olmadığı yerlerde ise kaide olarak yi­ne eski sütun başlıkları kullanılmıştı. Hat­ta bazı yerlerde gövde çok kısa olduğun­dan üst üste devşirme bir çift başlık ko­nulmuştu. Böylece Karagümrük Sarnıcı adeta değişik üsluplarda bir Bizans sü­tun başlıkları müzesi görünümüne girmiş­ti.”

Share and Enjoy:
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google
Tags:

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.