Posts Tagged ‘rum’

Ana caddeden 100 metre kadar sonra İnşirah Sokağı ile Meygede Sokağı köşesinde Ayios Haralambos Rum Ortodoks Kilisesi yer alır. Dikdörtgen planlı, duvarları yığma taş, damı kiremitli, kilise çepeçevre dar bir avlu içinde. Beton çan kulesi 1962 yılında ilave edilmiş. Kuzey avlusundaki beş mezarın tarihleri 1883’den 1907’ye kadar uzanır. İlk kilisenin oluşumundan 61 yıl sonra buraya defin yapıldığı görülüyor.

Buradaki derin vadinin güney yamacını kaplayan geniş bir arazi Fransızlara ait iken, mahkeme kararıyla vakfa intikal ediyor. Lazeristler burada bir okul açmışlardı; her dinden zengin ailelerin çocukları okurdu ve 7-8 dil öğrenirlerdi. Zengin Rum aileleri de Aya Haralambos Kilisesi’ni inşa ettirmişlerdi.

Sultan II. Abdülhamid Bebek sırtlarındaki muhteşem araziyi Fransız misyonerlerine tahsis eder. Onlar burayı bayındır hale koyarlar. Misyonerler ölür, yerleri boş kalır. 1956’da ciddi bir yangın atlatır. 20 dönüm arazi içinde Lazarist kilisesine ait manastır binası 1980 yılında yeni bir hayata girer; Saint Benoit Lisesi Vakfı’nın misafirhanesi olur.

          Yokuşun solundaki çıkmaz sokak ve uzun merdivenler, manastırın bulunduğu yüksek avluya ulaşıyor. Solda saat kulesi büyük taş bir yapı.  Manastır son 14 yıldır otel statüsünde kullanılıyor.

Profili İlia Kilisesi’nin hemen karşısında bulunan, etrafı selvi ağaçlarıyla çevrili mezarlığın bir ucu Ulus semtine kadar uzanmaktadır. 1865 yılındaki büyük kolera salgınından sonra ölülerin evlere, cami ve kilise avlularına yakın yerler gömülmeleri yasaklanınca Rum halkı ölülerini gömmek için köyün tepesindeki boş çayırlık alanı kendilerine mezarlık olarak seçmişlerdir.
Mezarlığın oldukça geniş bir alana sahip olması, bir kere daha Arnavutköy’de bulunan Rum halkının çokluğunu gözler önüne sermektedir.

Arnavutköy’de 1752 yılına kadar bir okulun varlığından söz edilmemektedir. 1752 yılındaki kayıtlardan kilisenin bahçesinde bulunan tek katlı bir kulübenin okul olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Tabii ki o dönemdeki öğretim köy papazının dini bilgiler ve okuma yazma öğretmesiyle sınırlıydı. 1811′den sonra kilisenin karşısında iki tane okul olduğu söylenmektedir. Bu gün görülen Özel Karma Rum İlkokulu, 1902 yılında erkek okulu olarak yaptırılmıştır. 1930′lu yıllarda 200 kadar öğrencisi olan okul bugün çoğu dışarı semtlerden gelen bir kaç öğrencisiyle ayakta kalma mücadelesi vermektedir.

Eski Rum Yetimhanesi Hristos, yeni adı ile İsa Tepesi’nde bulunmaktadır. 1898 yılında Avrupa’dan İstanbul’a yolcu taşımaya başlayan Orient Express ile turistlerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere Tepabaşı’nda Pera Palas Oteli’ni inşa ettiren “Compagnie Internationale des Wagonslits” (Uluslararası Yataklı Vagonlar Şirketi) isimli Fransız şirketi, turistlerin yaz aylarında da kalabilecekleri bir otel tasarlamış, en uygun yer olarak Büyükada’nın Hristos/ İsa Tepesi seçilmiştir.
Şirket, “Pirinkipo Palace” adını taşıyacak otelin projesini dönemin ünlü yapılarına imzasını atan mimar Alexandre Ballaury’ye çizdirmiştir. 1898 yılında başlanan inşaat ertesi yıl tamamlanmış, sonuçta ortaya zamanın ölçülerine göre gayet geniş ve görkemli bir bina çıkmıştır. (more…)